Steeds meer werkgevers willen dat werknemers vaker naar kantoor komen. Mag dat zomaar, en waar ligt de grens? De Wet flexibel werken geeft een recht om een andere arbeidsplaats te verzoeken, maar geen absoluut recht op thuiswerken. Dit blog bekijkt wat een kantoorplicht juridisch betekent en hoe werkgever en werknemer daar in de praktijk mee omgaan.
Wat is een kantoorplicht juridisch?
Een kantoorplicht is een aanwezigheidsplicht: de werkgever verwacht dat u een deel van uw werktijd op een vaste locatie doorbrengt. Zo’n verplichting is in beginsel toegestaan. Op grond van goed werkgeverschap (art. 7:611 BW) moeten de belangen van werkgever en werknemer wel tegen elkaar worden afgewogen. Een kantoorplicht is dus niet onbeperkt en niet zonder motivering: reistijd, zorgtaken en eerder gemaakte afspraken wegen mee. Het loon volgt de arbeidsovereenkomst; thuiswerken is geen grond om loon in te houden. Ook de Arbowet speelt mee: art. 3 lid 1 verplicht tot een samenhangend arbobeleid, waar de thuiswerkplek deel van uitmaakt.
De juridische basis: Wet flexibel werken en goed werkgeverschap
De Wet flexibel werken (Wfw, versie 1 januari 2025) regelt in art. 2 dat een werknemer kan verzoeken om wijziging van de arbeidsduur, de werktijd en de arbeidsplaats. De wet geeft een recht om een wijziging te verzoeken en verplicht de werkgever tot een zorgvuldige afweging en motivering bij afwijzing. Zij geeft geen absoluut recht op thuiswerken. De wet kent een beslistermijn en een motiveringsplicht, en de werkgever kan een eerdere beslissing over de arbeidsplaats onder voorwaarden herzien. Daarnaast geldt het kader van goed werkgeverschap: een aanwezigheidsplicht moet redelijk en gemotiveerd zijn. Voor de kosten geldt art. 31a lid 2 onderdeel k Wet op de loonbelasting 1964: per 2026 een gerichte vrijstelling van € 2,45 per thuiswerkdag. Dat is een fiscale vrijstelling, geen wettelijk recht op een vergoeding.
De praktijk: Booking.com en VodafoneZiggo
Dat zo’n geschil daadwerkelijk wordt uitgevochten, blijkt uit de uitspraak van de Rechtbank Amsterdam van 28 oktober 2026 over het kantoorbeleid bij Booking.com. Het ging om een kantoorverplichting van 40% kantoortij: een geschil waarbij de ondernemingsraad betrokken was en een overgangstermijn van een half jaar werd gehanteerd. De uitspraak laat zien dat een kantoorplicht concreet kan worden getoetst; zij betekent niet in het algemeen dat een kantoorplicht onrechtmatig is. Ook VodafoneZiggo scherpte het thuiswerkbeleid aan. Dat past in een bredere beweging onder werkgevers. Dat werkgevers hun beleid aanscherpen en werknemers zich beroepen op gemaakte afspraken, is vooral een maatschappelijke discussie; de uitkomst daarvan is geen recht.
Advies: wat u het beste vastlegt
Voor werknemers: leg vast hoeveel dagen u thuis werkt, op welke dagen en vanaf wanneer, en bewaar de schriftelijke afspraken en de reactie op uw verzoek. Voor werkgevers: leg het kantoorbeleid schriftelijk vast, met de redenen, de verwachte aanwezigheid en een redelijke overgangstermijn, en motiveer een wijziging. Beide partijen doen er goed aan om de afspraken periodiek te evalueren en wijzigingen schriftelijk te bevestigen.
Veelgestelde vragen
Mag een werkgever thuiswerken verbieden? Een werkgever mag in beginsel een kantoorplicht invoeren, maar niet onbeperkt en niet zonder motivering. Op grond van goed werkgeverschap moeten de belangen van werkgever en werknemer tegen elkaar worden afgewogen. De Wet flexibel werken geeft een recht om een andere arbeidsplaats te verzoeken, geen absoluut recht op thuiswerken.
Kan ik mijn thuiswerkafspraken laten vastleggen? Ja. Leg schriftelijk vast hoeveel dagen u thuis werkt, op welke dagen en vanaf wanneer. Bewaar ook de reactie op uw verzoek en latere wijzigingen. Zo is achteraf duidelijk wat is afgesproken en wat de werkgever heeft gemotiveerd.
Wat als mijn kantoorafspraak eenzijdig wordt gewijzigd? Een werkgever kan een eerdere beslissing over de arbeidsplaats onder voorwaarden herzien, maar moet daarbij zorgvuldig afwegen en motiveren. Wijzigt de kantoorafspraak zonder overleg of onderbouwing, laat dan beoordelen of de wijziging houdbaar is. Bewaar de oude en de nieuwe afspraken.
Contact
Wilt u weten wat een kantoorplicht voor uw situatie betekent? De arbeidsrechtjuristen van Mpiece Legal helpen werkgevers en werknemers met arbeidsrecht, contracten en mediation. Neem contact op via ons contactformulier, mail naar legal@mpiece.com of bel +31 85 060 4036 voor een adviesgesprek.