Heeft uw onderneming vijftig of meer werkzame personen, dan bent u verplicht een ondernemingsraad (OR) in te stellen. De OR heeft advies- en instemmingsrechten. Dat kan gevolgen hebben voor uw bedrijfsvoering als werkgever, maar ook als werknemer is het goed om te weten waar de ondernemingsraad zich zoal mee bezighoudt. U leest in deze blog het een en ander over dergelijke zaken, maar wees u ervan bewust dat dit geenszins een uitputtende lijst is van hetgeen de ondernemingsraad doet. Voor een compleet overzicht en een concreet op uw situatie toegesneden advies, dient u altijd de van toepassing zijnde documenten te raadplegen en een jurist in te schakelen.
Wanneer is een ondernemingsraad verplicht?
Ondernemers met in de regel ten minste vijftig in de onderneming werkzame personen zijn verplicht een ondernemingsraad in te stellen. Uitzendkrachten die ten minste vijftien maanden in de onderneming werken op grond van een uitzendovereenkomst, tellen mee als werkzame personen. Daarnaast tellen zowel parttime als fulltime medewerkers mee. Bij een kleinere onderneming kan vrijwillig een OR of personeelsvertegenwoordiging worden ingesteld. Soms kan een cao verplichten een ondernemingsraad in te stellen bij minder dan vijftig werkzame personen, dus ook dit document dient u te raadplegen voor een goed begrip van uw verplichtingen als werkgever.
Het adviesrecht
De OR heeft adviesrecht over voorgenomen besluiten over bijvoorbeeld de overdracht van zeggenschap, de beëindiging van (belangrijke onderdelen van) de werkzaamheden, een belangrijke inkrimping of uitbreiding, ingrijpende organisatorische wijzigingen, het groepsgewijs werven of inlenen van arbeidskrachten en belangrijke investeringen of kredieten. De ondernemer legt het besluit schriftelijk voor en vraagt het advies op een moment waarop het van wezenlijke invloed kan zijn, met een overzicht van de beweegredenen en de gevolgen. Als de ondernemer besluit het advies van de ondernemingsraad niet op te volgen, geldt in beginsel een opschortingstermijn van één maand. Deze termijn is ingesteld met als ratio dat de ondernemingsraad al dan niet in beroep kan gaan tegen de beslissing bij de Ondernemingskamer.
Het instemmingsrecht
Voor een aantal regelingen is instemming van de OR vereist. Het gaat onder meer om regelingen over pensioen, winstdeling en spaarregelingen, arbeids- en rusttijden en vakantie, beloning en functiewaardering, arbeidsomstandigheden, ziekteverzuim en re-integratie, het aanstellings-, ontslag- en bevorderingsbeleid, opleiding, beoordeling, werkoverleg, klachtenbehandeling, het verwerken en beschermen van personeelsgegevens, controle op aanwezigheid of prestaties en de interne klokkenluidersprocedure. Is een aangelegenheid al inhoudelijk in een cao geregeld, dan is instemming niet vereist. Hier geldt dus wederom: raadpleeg de cao om helder te krijgen of instemming van de ondernemingsraad al dan niet noodzakelijk is.
Faciliteiten en geheimhouding
OR-leden krijgen jaarlijks minimaal zestig uur en een aantal beraadslaagingsdagen met behoud van loon. Zij hebben een geheimhoudingsplicht voor bedrijfsgeheimen en vertrouwelijke zaken, die ook na het einde van het lidmaatschap doorloopt. Voor een lid van de ondernemingsraad gelden dus andere zaken dan voor ‘reguliere’ werknemers. Dat is bijvoorbeeld ook te zien in het opzegverbod dat voor een lid van de ondernemingsraad geldt: hij of zij mag niet ontslagen worden als zij lid van de ondernemingsraad zijn, als ze kandidaat zijn en tot zelfs twee jaar ná hun lidmaatschap van de ondernemingsraad. Dat ligt echter anders als het ontslag niets te maken heeft met het lidmaatschap, dus het opzegverbod hieromtrent is niet absoluut.
Veelgestelde vragen
Vanaf hoeveel werknemers is een OR verplicht? In de regel vanaf vijftig in de onderneming werkzame personen.
Wat is het verschil tussen adviesrecht en instemmingsrecht? Bij adviesrecht brengt de OR advies uit; bij instemmingsrecht kan de OR een regeling blokkeren als hij niet instemt.
Wat gebeurt er als ik geen instemming vraag? Het besluit is nietig nadat de OR daar binnen een maand schriftelijk beroep op heeft gedaan.
Een vraag over de ondernemingsraad of een andere, arbeidsrechtelijke kwestie?
Heeft u vragen over de ondernemingsraad, advies- of instemmingsrechten? Een arbeidsrechtjurist van Mpiece Legal helpt werkgevers en werknemers met juridische advisering, mediation & onderhandelen en het opstellen of beoordelen van contracten. Neem contact op door te mailen naar legal@mpiece.com of te bellen naar +31 85 060 4036. U kunt ook ons contactformulier invullen op de website, en dan zullen wij contact opnemen met u.
